Python 基础篇(四):变量、输出与运算符
发表于更新于
字数总计:2k阅读时长:8分钟阅读量: 广东
第四章. 变量、输出与运算符
4.1. 第一个程序:print 的基础用法
4.1.1. Hello World(2 分钟)
4.1.2. print 的多个参数
1 2
| print("Hello") print("Hello", "World")
|
4.1.3. sep 参数:自定义分隔符
1 2
| print("Python", "Java", "C++", sep=", ") print("2026", "02", "07", sep="-")
|
4.1.4. end 参数:控制结尾字符
1 2 3 4 5
| print("Hello", end=" ") print("World")
print("加载中", end="...") print("完成")
|
4.2. 变量:给数据贴标签
4.2.1. 什么是变量?
- 变量是"标签",不是"盒子"
- Python 不需要声明类型
1 2 3 4
| name = "张三" age = 25 print(name) print(age)
|
4.2.2. 变量的命名规范
- 只能包含字母、数字、下划线
- 不能以数字开头
- 不能使用保留字(
if、for、class 等)
1 2 3 4 5 6 7 8 9
| user_name = "张三" age_2024 = 25 _private = "私有变量"
2024_age = 25 user-name = "张三" class = "Python"
|
4.2.3. 命名风格:蛇形 vs 驼峰
1 2 3 4 5 6 7
| user_name = "张三" total_price = 100
userName = "张三" totalPrice = 100
|
4.2.4. 多重赋值
1 2 3 4 5 6 7
| a, b, c = 10, 20, 30
x, y = 5, 10 x, y = y, x print(x, y)
|
4.3. 数据类型:Python 的四大基础类型
4.3.1. 整数 int
1 2 3 4 5 6
| age = 25 year = 2026 negative = -100
print(age) print(type(age))
|
4.3.2. 浮点数 float
1 2 3 4 5 6
| price = 19.99 pi = 3.14159 temperature = -5.5
print(price) print(type(price))
|
浮点数精度陷阱
原因:浮点数在计算机中用二进制表示,某些十进制小数无法精确表示。
4.3.3. 字符串 str
1 2 3 4 5 6 7 8
| name = "张三" message = '你好,Python!' multiline = """这是 多行 字符串"""
print(name) print(type(name))
|
字符串拼接
1 2 3 4 5 6 7
| first_name = "张" last_name = "三" full_name = first_name + last_name print(full_name)
print("=" * 20)
|
字符串与数字不能直接拼接
1 2 3 4 5 6
| age = 25 print("年龄:" + age)
print("年龄:" + str(age))
|
4.3.4. 布尔值 bool
1 2 3 4 5
| is_student = True is_adult = False
print(is_student) print(type(is_student))
|
4.3.5. 类型转换
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17
| print(int("123")) print(int(3.14))
print(float("3.14")) print(float(10))
print(str(123)) print(str(3.14))
print(bool(1)) print(bool(0)) print(bool("")) print(bool("Python"))
|
4.4. 运算符:让数据动起来
4.4.1. 算术运算符
1 2 3 4 5 6 7 8 9
| a, b = 10, 3
print(a + b) print(a - b) print(a * b) print(a / b) print(a // b) print(a % b) print(a ** b)
|
整除 vs 除法
1 2 3 4 5
| print(10 / 3) print(10 // 3)
print(-10 // 3)
|
取余的实际应用
1 2 3 4 5 6
| number = 7 print(number % 2)
number = 8 print(number % 2)
|
4.4.2. 比较运算符
1 2 3 4 5 6 7 8
| x, y = 5, 10
print(x == y) print(x != y) print(x < y) print(x > y) print(x <= y) print(x >= y)
|
比较运算符返回布尔值
1 2 3
| result = 5 > 3 print(result) print(type(result))
|
4.4.3. 逻辑运算符
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
| print(True and True) print(True and False) print(False and False)
print(True or False) print(False or False)
print(not True) print(not False)
|
逻辑运算符的实际应用
1 2 3 4 5 6
| age = 20 has_id = True
can_enter = age >= 18 and has_id print(can_enter)
|
短路求值
1 2 3 4 5 6 7 8
| x = 0 result = x != 0 and 10 / x print(result)
result = True or print("这不会执行") print(result)
|
3.4.4. 赋值运算符
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22
| x = 10
x += 5 print(x)
x -= 3 print(x)
x *= 2 print(x)
x /= 4 print(x)
x //= 2 print(x)
x %= 2 print(x)
x **= 3 print(x)
|
4.4.5. 运算符优先级
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
|
result = 2 + 3 * 4 print(result)
result = (2 + 3) * 4 print(result)
result = 5 + 3 > 2 * 4 print(result)
|
4.5. 字符串格式化:让输出更优雅
4.5.1. 字符串拼接(不推荐)
1 2 3
| name = "张三" age = 25 print("姓名:" + name + ",年龄:" + str(age))
|
4.5.2. f-string(推荐,Python 3.6+)
1 2 3
| name = "张三" age = 25 print(f"姓名:{name},年龄:{age}")
|
f-string 中可以写表达式
1 2 3 4 5
| a, b = 10, 20 print(f"{a} + {b} = {a + b}")
price = 19.99 print(f"价格:{price * 2}")
|
格式化数字
1 2 3 4 5 6 7
| pi = 3.14159
print(f"{pi:.2f}") print(f"{pi:.4f}")
price = 1234.5678 print(f"{price:,.2f}")
|
对齐与填充
1 2 3 4 5 6
| name = "Python"
print(f"{name:>10}") print(f"{name:<10}") print(f"{name:^10}") print(f"{name:*^10}")
|
4.6. 转义字符:特殊字符的表示
4.6.1. 常用转义字符
1 2 3 4
| print("第一行\n第二行") print("姓名\t年龄") print("他说:\"你好!\"") print("路径:C:\\Users")
|
4.6.2. 原始字符串(不转义)
1 2 3 4 5
| print("C:\new_folder")
print(r"C:\new_folder")
|
4.7. 实战练习:个人信息卡片生成器
需求:输入姓名、年龄、城市,生成格式化的信息卡片。
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19
| name = "张三" age = 25 city = "北京" salary = 15000.50
annual_salary = salary * 12
print("=" * 40) print(f"{'个人信息卡片':^40}") print("=" * 40) print(f"姓名:{name}") print(f"年龄:{age} 岁") print(f"城市:{city}") print(f"月薪:¥{salary:,.2f}") print(f"年薪:¥{annual_salary:,.2f}") print("=" * 40)
|
输出效果:
1 2 3 4 5 6 7 8 9
| ======================================== 个人信息卡片 ======================================== 姓名:张三 年龄:25 岁 城市:北京 月薪:¥15,000.50 年薪:¥180,006.00 ========================================
|
4.8. 本章小结
本章学习了 Python 的基础语法,掌握了变量、数据类型、运算符和字符串格式化。
| 知识点 | 使用场景 | 关键动作 |
|---|
| print 的 sep/end 参数 | 自定义输出格式 | print(..., sep=", ", end="") |
| 变量的多重赋值 | 交换变量、批量赋值 | a, b = b, a |
| 类型转换 | 字符串与数字拼接 | str(123), int("123") |
| f-string 格式化 | 优雅地输出变量 | f"{name},{age} 岁" |
下一章,我们将学习用户输入(input)和条件判断(if),让程序能够根据不同情况做出不同反应。